Indexed OCR Text

ÖNSÖZ
Hamd alemlerin rabbi yüce Allah'a ... Salat ve selâm sevgili
Resûlüne, onun âline ve ashabına ....
Büyük âlim Zehebî'nin elinizdeki bu kitabıyla ilgilenmem, yaklaşık
25 yıl öncesine kadar uzanır. O yıllarda eserin İstanbul kütüphanelerinde
tesbit ettiğim iki yazma nüshasını gördükten sonra onu tahkik edip
neşretmeyi düşünmüştüm.
Bu nüshalardan biri kataloglarda zikrediliyor (Köprülü Kütüphanesi,
nr. 1116), diğerinden söz edilmiyordu (Millet Kütüphanesi, Ali Emîrî,
nr. 2500). Çünkü birinci varakı zayi olduğundan ilk bakışta adını ve
müellifini bilmek mümkün olmuyordu. Bu nüshayı Brockelmann'ın
zikretmemesinin sebebi de bu olmalıdır. İkinci varakının sol üst
köşesinde kurşun kalemle "Țabakātü'l-kurrâ· li'z-Zehebî" ibaresi yazılı
idiyse de, belli ki bu ibarc yakın bir tarihte kütüphanenin tasnifi sırasında
--
bir görevli tarafından escrin son varakları incelendikten sonra not
edilmiştir.
Bu iki nüsha üzerinde yaptığım inceleme sonunda gördüm ki Millet
nüshası ile Köprülü nüshası arasında büyük farklar vardır. İleride izah
edileceği üzere Millet nüshası, müellifin eserc yaptığı en son ilâveleri ve
değişiklikleri ihtiva etmektedir.
"Bu durum karşısında cserin Paris ve Berlin nüshalarını da görmenin
zarurî olduğunu düşünerek gerekli yazışmalardan sonra bu nüshaların
mikrofilmlerini temin ettim. Elimde mevcut bu dört nüsha (Millet,
Köprülü, Paris, Berlin nüshaları) üzerinde yaptığım inceleme sonunda
Köprülü ve Berlin nüshaları arasında tam bir paralellik bulunduğunu,
ancak Millet nüshası kadar olmasa da Paris nüshasında da diğer
nüshalara kıyasla büyük ölçüde ilâve bilgi ve biyografilerin yer aldığını
tesbit ettim.
- 9-
:
:

TRANSKRİPSİYON İŞARETLERİ
C
=
S
=
h
=
0
h
=
=
S
=
ص
ض
[
=
=
.N ..
=
g
=
غ
k
=
ق
.<
A
=
Uzatma işareti
=

İÇİNDEKİLER
Transkripsiyon İşaretleri
Önsöz
7
9-11
Birinci Bölüm
Zehebî'nin Hayatı
12-27
İsmi, Nesebi, Doğumu ve Ailesi
13-15
! .
Evliliği
15-16
Tahsil Hayatı
16-20
İlmî Şahsiyeti ve Tedris Hayatı
20-25
Gözlerini Kaybetmesi ve Vefatı
26-27
İkinci Bölüm
-
Ma‘rifetü'l-kurrâ'i'l-kibâr "ale't-tabakāt ve'l-a"șâr
28-46
Eserin İsmi ve Metodu
28-33
Emsali Eserler Arasındaki Yeri
33-34
Matbu Nushaları
34-36
Yazma Nüshaları
36-44
Tahkik Sırasında Takip Edilen Metot
44-46
Arapça Kısmı
Önsöz (el-Mukaddime)
7-10
Giriş (el-Medhal)
11-92
Yazma nüshalardan örnek sayfalar
93-100
Tahkik Metni (I-III)
101-1544
İndeksler (Fchârisü'l-Kitâb: Âyet, hadis, biyografisi
:
verilen şahıslar, cemaat-kabile ve fırka isimleri, yer
isimleri, kitap isimleri, şiirler)
1549-1876
Bibliyografya (Fihrisü'l-mcşâdir)
1877-1920

R
İSAM
TÜRKİYE DIYANET VAKFI
ISLAM ARAŞTIRMALARI MERKEZI
Kısıklı caddesi 7 Üsküdar 81180 İstanbul / TÜRKİYE
Tel : (0 216) 34 | 07 92-95 Fax : (0 216) 334 95 88 MODEM : (0.216) 343 31 09
.
İSAM İdare Meclisi'nin 04.08. 1995 / 12-2 ve Mütevelli Heyeti'nin
15.08.1995 / 763-6 sayılı kararlarıyla basılmıştır.
Birinci Baskı : 1995, 3.000 adet

R
İSAM
TÜRKİYE DİYANET VAKFI
İSLÂM ARAŞTIRMALARI MERKEZİ YAYINLARI
Kaynak Eserler serisi : 2
MA‘RİFETÜ'L-KURR‘İ'L-KİBÂR
'ALE'T-TABAKĀTİ VE'L-A‘SÂR
Ebû Abdillah Muhammed b. Ahmed b. Osman ez-Zehebî
Cilt : 1
Neşre Hazırlayan
Dr. Tayyar ALTIKULAÇ
İSTANBUL / 1995
-